کمه جوش، غذایی مظلوم که همواره قربانی تعارفات بیهوده می شود. غذایی سنتی با پیشینه ای به درازای تاریخ روستای آریان. غذایی که برای مهیا ساختن آن ماه ها زمان لازم است اما چه بی انصافانه از سوی ما غذایی ساده و سرسری انگاشته میشود و هیچگاه از آن به عنوان غذای میهمان استفاده نمیگردد. با کمی درنگ خواهیم یافت که چه فرایند طولانی مدت و جانفرسایی است از آن زمان که چشمان امیدوار یک مرد آریانی  به آسمان است تا قطره ای باران فرود آید تا بتواند بذری را بارور سازد تا علفی  شود برای گوسفندی زبان بسته. تا چوپان زحمتکشی به دور از همه امکانات، تمام سرمایه خود را با دل و جان در مرتع و بیابان برای پیدا کردن آن علف دنبال  کند تا این علف به شیری تبدیل شده و در پستان گوسفندی ذخیره گردد و زن زحمتکش و کم توقعی که چه بی آلایش در آغل گوسفند دیگچه ای را جلوی خود قرار داده، شیر را از پستان بدوشاند و چه طاقت فرسا، دوغ آن را از چربی جدا نموده و درون پوستی (خیک) جای دهد و همچون بچه ای این پوست را شب و روز برای چند ماه پرورش دهد تا این دوغ محکم گشته و به کمه دوغی تبدیل گردد. به راستی این کمه برای زن و مرد روستایی که با این زحمت آن را به دست می آورند چقدر ارزشمند است؟ و چه خالصانه زحمت چندین ماهه خود را برای ما تعارف و هدیه می کنند اما ما چه ناخالصانه آن را بی ارزش می پنداریم.

کمه جوش غذای با مرامی است که هیچگاه آشپزش از میهمان ناخواسته نمی هراسد چرا که به قول معروف مقداری آبش را زیاد می کنند. غذایی است با تنوع مزه بسیار بالا که در هر خانه مزه خاص خود را دارد.  اما گویی زن حاج علی نتوانسته کمه جوشی باب میل شوهرش درست کند که شوهرش به ناچار او را مورد ضرب و شتم قرار داده (کمه جوش بی مزه ، حج علی زنشه بزه). کمه جوش می تواند جایگزین بسیار خوبی برای داروهای اعصابی باشد که امروزه فراوان استفاده میگردد. چرا که هنگامیکه کمه جوش را خوردی دوست داری کاسه اش را زیر سرت بگذاری و بخوابی. خوابی عمیق و مفید.

مواد لازم برای پخت آن:

مقداری کمه دوغی

یک پیمانه روغن زرد

مقداری پیاز، گوجه فرنگی، نعناع و زرد چوبه (گردو  و پونه هم مزه خوبی به آن می دهد)

ابتدا درون تغار، کمه را در آب به خوبی مخلوط نموده و گوجه را نیز در آن حل میکنی. بعد پیاز را سرخ نموده و نعناع و زرد چوبه را به آن اضافه میکنی. سپس آب کمه آماده شده را به روغن اضافه نموده و منتظر میمانی تا کمه جوشیده و آماده خوردن گردد. در فرهنگ آریانی اضافه کردن مقداری قرمه (تکه گوشت سرخ شده) در داخل آن و پختن تخم مرغ به صورت نیمرو در کنار کمه جوش به عنوان یک غذای مکمل محسوب می گردد که نوعی کمه جوش ویژه بحساب می آید. توصیه شده  کمه جوش را در تغار و با نان محلی خورده شود تا مزه واقعی کمه جوش تجربه شود.

کمه جوش می تواند در لیست غذاهای محلی و سنتی ایرانی به ثبت ملی و چه بسا به ثبت جهانی برسد.

به امید آن روز